Daniel

Verse Indeterminate Unknown

Gefrægn ic Hebreos     eadge lifgean
in Hierusalem,     goldhord dælan,
cyningdom habban,     swa him gecynde wæs,
siððan þurh metodes mægen     on Moyses hand
5wearð wig gifen,     wigena mænieo,
and hie of Egyptum     ut aforon,
mægene micle.     Þæt wæs modig cyn!
Þenden hie þy rice     rædan moston,
burgum wealdan,     wæs him beorht wela.
10Þenden þæt folc mid him     hiera fæder wære
healdan woldon,     wæs him hyrde god,
heofonrices weard,     halig drihten,
wuldres waldend.     Se ðam werude geaf
mod and mihte,     metod alwihta,
15þæt hie oft fela folca     feore gesceodon,
heriges helmum,     þara þe him hold ne wæs,
oðþæt hie wlenco anwod     æt winþege
deofoldædum,     druncne geðohtas.
Þa hie æcræftas     ane forleton,
20metodes mægenscipe,     swa no man scyle
his gastes lufan     wið gode dælan.
Þa geseah ic þa gedriht     in gedwolan hweorfan,
Israhela cyn     unriht don,
wommas wyrcean.     Þæt wæs weorc gode!
25Oft he þam leodum     to lare sende,
heofonrices weard,     halige gastas,
þa þam werude     wisdom budon.
Hie þære snytro     soð gelyfdon
lytle hwile,     oðþæt hie langung beswac
30eorðan dreamas     eces rædes,
þæt hie æt siðestan     sylfe forleton
drihtnes domas,     curon deofles cræft.
Þa wearð reðemod     rices ðeoden,
unhold þeodum     þam þe æhte geaf.
35Wisde him æt frymðe,     ða ðe on fruman ær ðon
wæron mancynnes     metode dyrust,
dugoða dyrust,     drihtne leofost;
herepað tæhte     to þære hean byrig,
eorlum elðeodigum,     on eðelland
40þær Salem stod     searwum afæstnod,
weallum geweorðod.     To þæs witgan foron,
Caldea cyn,     to ceastre forð,
þær Israela     æhta wæron,
bewrigene mid weorcum;     to þam þæt werod gefor,
45mægenþreat mære,     manbealwes georn.
Awehte þone wælnið     wera aldorfrea,
Babilones brego,     on his burhstede,
Nabochodonossor,     þurh niðhete,
þæt he secan ongan     sefan gehygdum
50hu he Israelum     eaðost meahte
þurh gromra gang     guman oðþringan.
Gesamnode þa     suðan and norðan
wælhreow werod,     and west foran
herige hæðencyninga     to þære hean byrig.
55Israela     eðelweardas
hæfdon lufan, lifwelan,     þenden hie let metod.
þa ic eðan gefrægn     ealdfeonda cyn
winburh wera.     Þa wigan ne gelyfdon,
bereafodon þa receda wuldor     readan golde,
60since and seolfre,     Salomones templ.
Gestrudan gestreona     under stanhliðum,
swilc eall swa þa eorlas     agan sceoldon,
oðþæt hie burga gehwone     abrocen hæfdon,
þara þe þam folce     to friðe stodon.
65Gehlodon him to huðe     hordwearda gestreon,
feoh and frætwa,     swilc þær funden wæs,
and þa mid þam æhtum     eft siðedon,
and gelæddon eac     on langne sið
Israela cyn,     on eastwegas
70to Babilonia,     beorna unrim,
under hand hæleð     hæðenum deman.
Nabochodonossor     him on nyd dyde
Israela bearn     ofer ealle lufen,
wæpna lafe     to weorcþeowum.
75Onsende þa     sinra þegna
worn þæs werudes     west toferan,
þæt him þara leoda     land geheolde,
eðne eðel,     æfter Ebreum.
Het þa secan     sine gerefan
80geond Israela     earme lafe,
hwilc þære geogoðe     gleawost wære
boca bebodes,     þe þær brungen wæs.
Wolde þæt þa cnihtas     cræft leornedon,
þæt him snytro on sefan     secgan mihte,
85nales ðy þe he þæt moste     oððe gemunan wolde
þæt he þara gifena     gode þancode
þe him þær to duguðe     drihten scyrede.
Þa hie þær fundon     þry freagleawe
æðele cnihtas     and æfæste,
90ginge and gode     in godsæde;
an wæs Annanias,     oðer Azarias,
þridda Misael,     metode gecorene.
Þa þry comon     to þeodne foran,
hearde and higeþancle,     þær se hæðena sæt,
95cyning corðres georn,     in Caldea byrig.
Þa hie þam wlancan     wisdom sceoldon,
weras Ebrea,     wordum cyðan,
higecræft heane,     þurh halig mod,
þa se beorn bebead,     Babilone weard,
100swiðmod cyning,     sinum þegnum,
þæt þa frumgaras     be feore dæde,
þæt þam gengum þrym     gad ne wære
wiste ne wæde     in woruldlife.
Þa wæs breme     Babilone weard,
105mære and modig     ofer middangeard,
egesful ylda bearnum.     No he æ fremede,
ac in oferhygde     æghwæs lifde.
Þa þam folctogan     on frumslæpe,
siððan to reste gehwearf     rice þeoden,
110com on sefan hwurfan     swefnes woma,
hu woruld wære     wundrum geteod,
ungelic yldum     oð edsceafte.
Wearð him on slæpe     soð gecyðed,
þætte rices gehwæs     reðe sceolde gelimpan,
115eorðan dreamas,     ende wurðan.
Þa onwoc wulfheort,     se ær wingal swæf,
Babilone weard.     Næs him bliðe hige,
ac him sorh astah,     swefnes woma.
No he gemunde     þæt him meted wæs.
120Het þa tosomne     sinra leoda
þa wiccungdom     widost bæron,
frægn þa ða mænigeo     hwæt hine gemætte,
þenden reordberend     reste wunode.
Wearð he on þam egesan     acol worden,
125þa he ne wisse     word ne angin
swefnes sines;     het him secgan þeah.
Þa him unbliðe     andswaredon
deofolwitgan     (næs him dom gearu
to asecganne     swefen cyninge):
130"Hu magon we swa dygle,     drihten, ahicgan
on sefan þinne,     hu ðe swefnede,
oððe wyrda gesceaft     wisdom bude,
gif þu his ærest ne meaht     or areccan?"
þa him unbliðe     andswarode
135wulfheort cyning,     witgum sinum:
"Næron ge swa eacne     ofer ealle men
modgeþances     swa ge me sægdon,
and þæt gecwædon,     þæt ge cuðon
mine aldorlege,     swa me æfter wearð,
140oððe ic furðor     findan sceolde.
Nu ge mætinge     mine ne cunnon,
þa þe me for werode     wisdom berað.
Ge sweltað deaðe,     nymþe ic dom wite
soðan swefnes,     þæs min sefa myndgað."
145Ne meahte þa seo mænigeo     on þam meðelstede
þurh witigdom     wihte aþencean
ne ahicgan,     þa hit forhæfed gewearð
þætte hie sædon     swefn cyninge,
wyrda gerynu,     oðþæt witga cwom,
150Daniel to dome,     se wæs drihtne gecoren,
snotor and soðfæst,     in þæt seld gangan.
Se wæs ordfruma     earmre lafe
þære þe þam hæðenan     hyran sceolde.
Him god sealde     gife of heofnum
155þurh hleoðorcwyde     haliges gastes,
þæt him engel godes     eall asægde
swa his mandrihten     gemæted wearð.
Ða eode Daniel,     þa dæg lyhte,
swefen reccan     sinum frean,
160sægde him wislice     wereda gesceafte,
þætte sona ongeat     swiðmod cyning
ord and ende     þæs þe him ywed wæs.
Ða hæfde Daniel     dom micelne,
blæd in Babilonia     mid bocerum,
165siððan he gesæde     swefen cyninge,
þæt he ær for fyrenum     onfon ne meahte,
Babilonie weard,     in his breostlocan.
No hwæðere þæt Daniel     gedon mihte
þæt he wolde metodes     mihte gelyfan,
170ac he wyrcan ongan     weoh on felda
þam þe deormode     Diran heton,
se wæs on ðære ðeode     ðe swa hatte,
bresne Babilonige.     Þære burge weard
anne manlican     ofer metodes est,
175gyld of golde,     gumum arærde,
for þam þe gleaw ne wæs,     gumrices weard,
reðe and rædleas,     riht ......
Þa wearð hæleða hlyst     þa hleoðor cwom
byman stefne     ofer burhware.
180Þa hie for þam cumble     on cneowum sæton,
onhnigon to þam herige     hæðne þeode,
wurðedon wihgyld,     ne wiston wræstran ræd,
efndon unrihtdom,     swa hyra aldor dyde,
mane gemenged,     mode gefrecnod.
185Fremde folcmægen,     swa hyra frea ærest,
unræd efnde,     (him þæs æfter becwom
yfel endelean),     unriht dyde.
Þær þry wæron     on þæs þeodnes byrig,
eorlas Israela,     þæt hie a noldon
190hyra þeodnes dom     þafigan onginnan,
þæt hie to þam beacne     gebedu rærde,
ðeah ðe ðær on herige     byman sungon.
Ða wæron æðelum god     Abrahames bearn,
wæron wærfæste,     wiston drihten
195ecne uppe,     ælmihtigne.
Cnihtas cynegode     cuð gedydon,
þæt hie him þæt gold     to gode noldon
habban ne healdan,     ac þone hean cyning,
gasta hyrde,     ðe him gife sealde.
200Oft hie to bote     balde gecwædon
þæt hie þæs wiges     wihte ne rohton,
ne hie to þam gebede     mihte gebædon
hæðen heriges wisa,     þæt hie þider hweorfan wolden,
guman to þam gyldnan gylde,     þe he him to gode geteode.
205Þegnas þeodne sægdon     þæt hie þære geþeahte wæron,
hæftas hearan,     in þisse hean byrig,
þa þis hegan ne willað,     ne þysne wig wurðigean,
þe ðu þe to wuldre     wundrum teodest.
Ða him bolgenmod     Babilone weard
210yrre andswarode,     eorlum onmælde
grimme þam gingum,     and geocre oncwæð,
þæt hie gegnunga     gyldan sceolde
oððe þrowigean     þreanied micel,
frecne fyres wylm,     nymðe hie friðes wolde
215wilnian to þam wyrrestan,     weras Ebrea,
guman to þam golde,     þe he him to gode teode.
Noldon þeah þa hyssas     hyran larum
in hige hæðnum.     Hogedon georne
þæt æ godes     ealle gelæste,
220and ne awacodon     wereda drihtne,
ne þan mæ gehwurfe     in hæðendom,
ne hie to facne     freoðo wilnedan,
þeah þe him se bitera deað     geboden wære.
Þa wearð yrre anmod cyning,     het he ofn onhætan
225to cwale cnihta feorum     forðam þe hie his cræftas onsocon.
Þa he wæs gegleded,     swa he grimmost mihte,
frecne fyres lige,     þa he þyder folc samnode,
and gebindan het,     Babilone weard,
grim and gealhmod,     godes spelbodan.
230Het þa his scealcas     scufan þa hyssas
in bælblyse,     beornas geonge.
Gearo wæs se him geoce gefremede;     þeah þe hie swa grome nydde
in fæðm fyres lige,     hwæðere heora feorh generede
mihtig metodes weard.     Swa þæt mænige gefrunon,
235halige him þær help geteode,     sende him of hean rodore
god, gumena weard,     gast þone halgan.
Engel in þone ofn innan becwom     þær hie þæt aglac drugon,
freobearn fæðmum beþeahte     under þam fyrenan hrofe.
Ne mihte þeah heora wlite     gewemman owiht
240wylm þæs wæfran liges,     þa hie se waldend nerede.
Hreohmod wæs se hæðena þeoden,     het hie hraðe bærnan.
æled wæs ungescead micel.     Þa wæs se ofen onhæted,
isen eall ðurhgleded.     Hine ðær esnas mænige
wurpon wudu on innan,     swa him wæs on wordum gedemed;
245bæron brandas on bryne     blacan fyres,
(wolde wulfheort cyning     wall onsteallan,
iserne ymb æfæste),     oðþæt up gewat
lig ofer leofum     and þurh lust gesloh
micle mare     þonne gemet wære.
250Ða se lig gewand     on laðe men,
hæðne of halgum.     Hyssas wæron
bliðemode,     burnon scealcas
ymb ofn utan,     alet gehwearf
teonfullum on teso.     Ðær to geseah
255Babilone brego.     Bliðe wæron
eorlas Ebrea,     ofestum heredon
drihten on dreame,     dydon swa hie cuðon
ofne on innan,     aldre generede.
Guman glædmode     god wurðedon,
260under þæs fæðme     þe geflymed wearð
frecne fyres hæto.     Freobearn wurdon
alæten liges gange,     ne hie him þær lað gedydon.
Næs him se sweg to sorge     ðon ma þe sunnan scima,
ne se bryne beot mæcgum     þe in þam beote wæron,
265ac þæt fyr fyr scyde     to ðam þe ða scylde worhton,
hwearf on þa hæðenan hæftas     fram þam halgan cnihton,
werigra wlite minsode,     þa ðe ðy worce gefægon.
Geseah ða swiðmod cyning,     ða he his sefan ontreowde,
wundor on wite agangen;     him þæt wræclic þuhte.
270Hyssas hale hwurfon     in þam hatan ofne,
ealle æfæste ðry;     him eac þær wæs
an on gesyhðe,     engel ælmihtiges.
Him þær on ofne     owiht ne derede,
ac wæs þær inne     ealles gelicost
275efne þonne on sumera     sunne scineð,
and deaw dryge     on dæge weorðeð,
winde geondsawen.     Þæt wæs wuldres god
þe hie generede     wið þam niðhete.
Ða Azarias     ingeþancum
280hleoðrade halig     þurh hatne lig,
dreag dæda georn,     drihten herede,
wer womma leas,     and þa word acwæð:
"Metod alwihta, hwæt!     þu eart mihtum swið
niðas to nergenne.     Is þin nama mære,
285wlitig and wuldorfæst     ofer werðeode.
Siendon þine domas     in daga gehwam
soðe and geswiðde     and gesigefæste,
swa þu eac sylfa eart.    
Syndon þine willan     on woruldspedum
290rihte and gerume,     rodora waldend.
Geoca user georne nu,     gasta scyppend,
and þurh hyldo help,     halig drihten,
nu we þec for þreaum     and for ðeonydum
and for eaðmedum     arna biddað,
295lige belegde.     We ðæs lifgende
worhton on worulde,     eac ðon wom dyde
user yldran;     for oferhygdum
bræcon bebodo     burhsittende,
had oferhogedon     halgan lifes.
300Siendon we towrecene     geond widne grund,
heapum tohworfene,     hyldelease;
is user lif     geond landa fela
fracoð and gefræge     folca manegum,
þa usic bewræcon     to þæs wyrrestan
305eorðcyninga     æhta gewealde,
on hæft heorugrimra,     and we nu hæðenra
þeowned þoliað.     Þæs þe þanc sie,
wereda wuldorcyning,     þæt þu us þas wrace teodest.
Ne forlet þu usic ane,     ece drihten,
310for ðam miltsum     ðe ðec men hligað,
and for ðam treowum     þe þu, tirum fæst,
niða nergend,     genumen hæfdest
to Abrahame     and to Isaace
and to Iacobe,     gasta scyppend.
315Þu him þæt gehete     þurh hleoðorcwyde,
þæt þu hyra frumcyn     in fyrndagum
ican wolde,     þætte æfter him
on cneorissum     cenned wurde,
and seo mænigeo     mære wære,
320had to hebbanne     swa heofonsteorran
bebugað bradne hwyrft,     oððe brimfaroþes,
sæfaroða sand,     geond sealtne wæg
in eare gryndeð,     þæt his unrim a
in wintra worn     wurðan sceolde.
325Fyl nu frumspræce,     ðeah heora fea lifigen!
Wlitiga þinne wordcwyde     and þin wuldor on us!
Gecyð cræft and miht     þæt þa Caldeas
and folca fela     gefrigen habbað,
ða þe under heofenum     hæðene lifigeað,
330and þæt þu ana eart     ece drihten,
weroda waldend,     woruldgesceafta,
sigora settend,     soðfæst metod!"
Swa se halga wer     hergende wæs
metodes miltse     and his mihta sped
335rehte þurh reorde.     Ða of roderum wæs
engel ælbeorht     ufan onsended,
wlitescyne wer     on his wuldorhaman,
se him cwom to frofre     and to feorhnere
mid lufan and mid lisse.     Se ðone lig tosceaf,
340halig and heofonbeorht,     hatan fyres,
tosweop hine and toswende     þurh þa swiðan miht,
ligges leoman,     þæt hyra lice ne wæs
owiht geegled,     ac he on andan sloh
fyr on feondas     for fyrendædum.
345Þa wæs on þam ofne,     þær se engel becwom,
windig and wynsum,     wedere gelicost
þonne hit on sumeres tid     sended weorðeð
dropena drearung     on dæges hwile,
wearmlic wolcna scur.     Swylc bið wedera cyst,
350swylc wæs on þam fyre     frean mihtum
halgum to helpe.     Wearð se hata lig
todrifen and todwæsced     þær þa dædhwatan
geond þone ofen eodon,     and se engel mid,
feorh nerigende,     se ðær feorða wæs,
355Annanias     and Azarias
and Misael.     Þær þa modhwatan
þry on geðancum     ðeoden heredon,
bædon bletsian     bearn Israela
eall landgesceaft     ecne drihten,
360ðeoda waldend.     Swa hie þry cwædon,
modum horsce,     þurh gemæne word:
"ðe gebletsige,     bylywit fæder,
woruldcræfta wlite     and weorca gehwilc!
Heofonas and englas,     and hluttor wæter,
365þa ðe ofer roderum     on rihtne gesceaft
wuniað in wuldre,     ða þec wurðiað!
And þec, ælmihtig,     ealle gesceafte,
rodorbeorhtan tunglu,     þa þe ryne healdað,
sunna and mona,     sundor anra gehwilc
370herige in hade!     And heofonsteorran,
deaw and deor scur,     ða ðec domige!
And þec, mihtig god,     gastas lofige!
Byrnende fyr     and beorht sumor
nergend hergað!     Niht somod and dæg,
375and þec landa gehwilc,     leoht and þeostro,
herige on hade,     somod hat and ceald!
And þec, frea mihtig,     forstas and snawas,
winterbiter weder     and wolcenfaru,
lofige on lyfte!     And þec ligetu,
380blace, berhtmhwate,     þa þec bletsige!
Eall eorðan grund,     ece drihten,
hyllas and hrusan     and hea beorgas,
sealte sæwægas,     soðfæst metod,
eastream yða     and upcyme,
385wætersprync wylla,     ða ðec wurðiað!
Hwalas ðec herigað,     and hefonfugolas,
lyftlacende,     þa ðe lagostreamas,
wæterscipe wecgað!     And wildu deor
and neata gehwilc     naman bletsie!
390And manna bearn     modum lufiað,
and þec Israela,     æhta scyppend,
herigað in hade,     herran sinne!
And þec haligra     heortan cræftas,
soðfæstra gehwæs     sawle and gastas,
395lofiað liffrean,     lean sellende
eallum eadmodum,     ece drihten!
Annanias ðec     and Adzarias
and Misael     metod domige
breostgeðancum!     We þec bletsiað,
400frea folca gehwæs,     fæder ælmihtig,
soð sunu metodes,     sawla nergend,
hæleða helpend,     and þec, halig gast,
wurðiað in wuldre,     witig drihten!
We ðec herigað,     halig drihten,
405and gebedum bremað!     þu gebletsad eart,
gewurðad wideferhð     ofer worulde hrof,
heahcyning heofones,     halgum mihtum,
lifes leohtfruma,     ofer landa gehwilc!"
ða þæt ehtode     ealdor þeode,
410Nabochodonossor,     wið þam nehstum
folcgesiðum:     "þæt eower fela geseah,
þeode mine,     þæt we þry sendon,
geboden to bæle     in byrnende
fyres leoman.     Nu ic þær feower men
415geseo to soðe,     nales me sefa leogeð."
ða cwæð se ðe wæs     cyninges ræswa,
wis and wordgleaw:     "þæt is wundra sum
þæt we ðær eagum     on lociað.
Geðenc, ðeoden min,     þine gerysna!
420Ongyt georne     hwa þa gyfe sealde
gingum gædelingum!     Hie god herigað,
anne ecne,     and ealles him
be naman gehwam     on neod sprecað,
þanciað þrymmes     þristum wordum,
425cweðað he sie ana     ælmihtig god,
witig wuldorcyning,     worlde and heofona.
Aban þu þa beornas,     brego Caldea,
ut of ofne.     Nis hit owihtes god
þæt hie sien on þam laðe     leng þonne þu þurfe."
430Het þa se cyning to him     cnihtas gangan.
Hyssas hearde     hyrdon lare,
cyrdon cynegode     swa hie gecyðde wæron,
hwurfon hæleð geonge     to þam hæðenan foran.
Wæron þa bende forburnene     þe him on banum lagon,
435laðsearo leoda cyninges,     and hyra lice geborgen.
Næs hyra wlite gewemmed,     ne nænig wroht on hrægle,
ne feax fyre beswæled,     ac hie on friðe drihtnes
of ðam grimman gryre     glade treddedon,
gleawmode guman,     on gastes hyld.
440Ða gewat se engel up     secan him ece dreamas
on heanne hrof     heofona rices,
heh þegn and hold     halgum metode.
Hæfde on þam wundre gewurðod     ðe þa gewyrhto ahton.
Hyssas heredon drihten     for þam hæðenan folce,
445septon hie soðcwidum     and him sædon fela
soðra tacna,     oðþæt he sylfa gelyfde
þæt se wære mihta waldend     se ðe hie of ðam mirce generede.
Gebead þa se bræsna     Babilone weard
swiðmod sinum leodum,     þæt se wære his aldre scyldig,
450se ðæs onsoce     þætte soð wære
mære mihta waldend,     se hie of þam morðre alysde.
Agæf him þa his leoda lafe     þe þær gelædde wæron
on æht ealdfeondum,     þæt hie are hæfdon.
Wæs heora blæd in Babilone,     siððan hie þone bryne fandedon,
455dom wearð æfter duguðe gecyðed,     siððan hie drihtne gehyrdon.
Wæron hyra rædas rice,     siððan hie rodera waldend,
halig heofonrices weard,     wið þone hearm gescylde.
Þa ic secan gefrægn     soðum wordum,
siððan he wundor onget,    
460Babilone weard,     þurh fyres bryne,
hu þa hyssas þry     hatan ofnes,
færgryre fyres,     oferfaren hæfdon.
Wylm þurhwodon,     swa him wiht ne sceod
grim gleda nið,     godes spelbodan,
465frecnan fyres,     ac him frið drihtnes
wið þæs egesan gryre     aldor gescylde.
Ða se ðeoden ongan     geðinges wyrcan;
het þa tosomne     sine leode,
and þa on þam meðle     ofer menigo bebead
470wyrd gewordene     and wundor godes,
þætte on þam cnihtum     gecyðed wæs:
"Onhicgað nu     halige mihte,
wise wundor godes!     We gesawon
þæt he wið cwealme gebearh     cnihtum on ofne,
475lacende lig,     þam þe his lof bæron;
forþam he is ana     ece drihten,
dema ælmihtig,     se ðe him dom forgeaf,
spowende sped,     þam þe his spel berað.
Forðon witigað     þurh wundor monig
480halgum gastum     þe his hyld curon.
Cuð is þæt me Daniel     dyglan swefnes
soð gesæde,     þæt ær swiðe oðstod
manegum on mode     minra leoda,
forþam ælmihtig     eacenne gast
485in sefan sende,     snyttro cræftas."
Swa wordum spræc     werodes ræswa,
Babilone weard,     siððan he beacen onget,
swutol tacen godes.     No þy sel dyde,
ac þam æðelinge     oferhygd gesceod,
490wearð him hyrra hyge     and on heortan geðanc
mara on modsefan     þonne gemet wære,
oðþæt hine mid nyde     nyðor asette
metod ælmihtig,     swa he manegum deð
þara þe þurh oferhyd     up astigeð.
495Þa him wearð on slæpe     swefen ætywed,
Nabochodonossor;     him þæt neh gewearð.
Þuhte him þæt on foldan     fægre stode
wudubeam wlitig,     se wæs wyrtum fæst,
beorht on blædum.     Næs he bearwe gelic,
500ac he hlifode     to heofontunglum,
swilce he oferfæðmde     foldan sceatas,
ealne middangeard,     oð merestreamas,
twigum and telgum.     Ðær he to geseah,
þuhte him þæt se wudubeam     wilddeor scylde,
505ane æte     eallum heolde,
swylce fuglas eac     heora feorhnere
on þæs beames     bledum name.
Ðuhte him þæt engel     ufan of roderum
stigan cwome     and stefne abead,
510torhtan reorde.     Het þæt treow ceorfan
and þa wildan deor     on weg fleon,
swylce eac þa fugolas,     þonne his fyll come.
Het þonne besnædan     seolfes blædum,
twigum and telgum,     and þeh tacen wesan,
515wunian wyrtruman     þæs wudubeames
eorðan fæstne,     oðþæt eft cyme
grene bleda,     þonne god sylle.
Het eac gebindan     beam þone miclan
ærenum clammum     and isernum,
520and gesæledne     in susl don,
þæt his mod wite     þæt migtigra
wite wealdeð     þonne he him wið mæge.
Þa of slæpe onwoc,     (swefn wæs æt ende),
eorðlic æðeling,     him þæs egesa stod,
525gryre fram ðam gaste     ðe þyder god sende.
Het þa tosomne     sine leode,
folctogan feran,     frægn ofer ealle
swiðmod cyning     hwæt þæt swefen bude,
nalles þy he wende     þæt hie hit wiston,
530ac he cunnode     hu hie cweðan woldon.
Ða wæs to ðam dome     Daniel haten,
godes spelboda.     Him wæs gæst geseald,
halig of heofonum,     se his hyge trymede.
On þam drihtenweard     deopne wisse
535sefan sidne geþanc     and snytro cræft,
wisne wordcwide.     Oft he wundor manig,
metodes mihta,     for men ætbær.
Þa he secgan ongan     swefnes woman,
heahheort and hæðen     heriges wisa,
540ealne þone egesan     þe him eowed wæs.
Bæd hine areccan     hwæt seo run bude,
hofe haligu word     and in hige funde
to gesecganne     soðum wordum
hwæt se beam bude     þe he blican geseah,
545and him witgode     wyrda geþingu.
He ða swigode,     hwæðere soð ongeat,
Daniel æt þam dome,     þæt his drihten wæs,
gumena aldor,     wið god scyldig.
Wandode se wisa,     hwæðre he worde cwæð,
550æcræftig ar,     to þam æðelinge:
"þæt is, weredes weard,     wundor unlytel,
þæt þu gesawe     þurh swefen cuman,
heofonheane beam     and þa halgan word,
yrre and egeslicu,     þa se engel cwæð,
555þæt þæt treow sceolde,     telgum besnæded,
foran afeallan,     þæt ær fæste stod,
and þonne mid deorum     dreamleas beon,
westen wunian,     and his wyrtruman
foldan befolen,     fyrstmearc wesan
560stille on staðole,     swa seo stefn gecwæð,
ymb seofon tida     sæde eft onfon.
Swa þin blæd lið.     Swa se beam geweox,
heah to heofonum,     swa þu hæleðum eart
ana eallum     eorðbuendum
565weard and wisa.     Nis þe wiðerbreca,
man on moldan,     nymðe metod ana.
Se ðec aceorfeð     of cyningdome,
and ðec wineleasne     on wræc sendeð,
and þonne onhweorfeð     heortan þine,
570þæt þu ne gemyndgast     æfter mandreame,
ne gewittes wast     butan wildeora þeaw,
ac þu lifgende     lange þrage
heorta hlypum     geond holt wunast.
Ne bið þec mælmete     nymþe mores græs,
575ne rest witod,     ac þec regna scur
weceð and wreceð     swa wildu deor,
oðþæt þu ymb seofon winter     soð gelyfest,
þæt sie an metod     eallum mannum,
reccend and rice,     se on roderum is.
580Is me swa þeah willa     þæt se wyrtruma
stille wæs on staðole,     swa seo stefn gecwæð,
and ymbe seofan tide     sæde onfenge.
Swa þin rice     restende bið,
anwalh for eorlum,     oðþæt þu eft cymst.
585Gehyge þu, frea min,     fæstlicne ræd.
Syle ælmyssan,     wes earmra hleo,
þinga for ðeodne,     ær ðam seo þrah cyme
þæt he þec aworpe     of woruldrice.
Oft metod alæt     monige ðeode
590wyrcan bote,     þonne hie woldon sylfe,
fyrene fæstan,     ær him fær godes
þurh egesan gryre     aldre gesceode."
No þæs fela Daniel     to his drihtne gespræc
soðra worda     þurh snytro cræft,
595þæt þæs a se rica     reccan wolde,
middangeardes weard,     ac his mod astah,
heah fram heortan;     he þæs hearde ongeald.
Ongan ða gyddigan     þurh gylp micel
Caldea cyning     þa he ceastergeweorc,
600Babilone burh,     on his blæde geseah,
Sennera feld     sidne bewindan,
heah hlifigan;     þæt se heretyma
werede geworhte     þurh wundor micel,
wearð ða anhydig     ofer ealle men,
605swiðmod in sefan,     for ðære sundorgife
þe him god sealde,     gumena rice,
world to gewealde     in wera life:
"ðu eart seo micle     and min seo mære burh
þe ic geworhte     to wurðmyndum,
610rume rice.     Ic reste on þe,
eard and eðel,     agan wille."
ða for ðam gylpe     gumena drihten
forfangen wearð     and on fleam gewat,
ana on oferhyd     ofer ealle men.
615Swa wod wera     on gewindagum
geocrostne sið     in godes wite,
ðara þe eft lifigende     leode begete,
Nabochodonossor,     siððan him nið godes,
hreð of heofonum,     hete gesceode.
620Seofon winter samod     susl þrowode,
wildeora westen,     winburge cyning.
Ða se earfoðmæcg     up locode,
wilddeora gewita,     þurh wolcna gang.
Gemunde þa on mode     þæt metod wære,
625heofona heahcyning,     hæleða bearnum
ana ece gast.     Þa he eft onhwearf
wodan gewittes,     þær þe he ær wide bær
herewosan hige,     heortan getenge.
Þa his gast ahwearf     in godes gemynd,
630mod to mannum,     siððan he metod onget.
Gewat þa earmsceapen     eft siðian,
nacod nydgenga,     nið geðafian,
wundorlic wræcca     and wæda leas,
mætra on modgeðanc,     to mancynne,
635ðonne gumena weard     in gylpe wæs.
Stod middangeard     æfter mandrihtne,
eard and eðel     æfter þam æðelinge,
seofon winter samod,     swa no swiðrode
rice under roderum     oðþæt se ræswa com.
640Þa wæs eft geseted     in aldordom
Babilone weard,     hæfde beteran ðeaw,
leohtran geleafan     in liffruman,
þætte god sealde     gumena gehwilcum
welan swa wite,     swa he wolde sylf.
645Ne lengde þa     leoda aldor
witegena wordcwyde,     ac he wide bead
metodes mihte     þær he meld ahte,
siðfæt sægde     sinum leodum,
wide waðe     þe he mid wilddeorum ateah,
650oðþæt him frean godes     in gast becwom
rædfæst sefa,     ða he to roderum beseah.
Wyrd wæs geworden,     wundor gecyðed,
swefn geseðed,     susl awunnen,
dom gedemed,     swa ær Daniel cwæð,
655þæt se folctoga     findan sceolde
earfoðsiðas     for his ofermedlan.
Swa he ofstlice     godspellode
metodes mihtum     for mancynne,
siððan in Babilone     burhsittendum
660lange hwile     lare sægde,
Daniel domas.     Siððan deora gesið,
wildra wærgenga,     of waðe cwom,
Nabochodonossor     of niðwracum,
siððan weardode     wide rice,
665heold hæleða gestreon     and þa hean burh,
frod, foremihtig     folca ræswa,
Caldea cyning,     oðþæt him cwelm gesceod,
swa him ofer eorðan     andsaca ne wæs
gumena ænig     oðþæt him god wolde
670þurh hryre hreddan     hea rice.
Siððan þær his aferan     ead bryttedon,
welan, wunden gold,     in þære widan byrig,
ealhstede eorla,     unwaclice,
heah hordmægen,     þa hyra hlaford læg.
675Ða in ðære ðeode awoc     his þæt þridde cneow.
Wæs Baldazar     burga aldor,
weold wera rices,     oðþæt him wlenco gesceod,
oferhyd egle.     Ða wæs endedæg
ðæs ðe Caldeas     cyningdom ahton.
680Ða metod onlah     Medum and Persum
aldordomes     ymb lytel fæc,
let Babilone     blæd swiðrian,
þone þa hæleð     healdan sceoldon.
Wiste he ealdormen     in unrihtum,
685ða ðe ðy rice     rædan sceoldon.
Ða þæt gehogode     hamsittende,
Meda aldor,     þæt ær man ne ongan,
þæt he Babilone     abrecan wolde,
alhstede eorla,     þær æðelingas
690under wealla hleo     welan brytnedon.
Þæt wæs þara fæstna     folcum cuðost,
mæst and mærost     þara þe men bun,
Babilon burga,     oðþæt Baldazar
þurh gylp grome     godes frasade.
695Sæton him æt wine     wealle belocene,
ne onegdon na     orlegra nið,
þeah ðe feonda folc     feran cwome
herega gerædum     to þære heahbyrig
þæt hie Babilone     abrecan mihton.
700Gesæt þa to symble     siðestan dæge
Caldea cyning     mid cneomagum,
þær medugal wearð     mægenes wisa.
Het þam æðelum beran     Israela gestreon,
huslfatu halegu,     on hand werum,
705þa ær Caldeas     mid cyneðrymme,
cempan in ceastre,     clæne genamon,
gold in Gerusalem,     ða hie Iudea
blæd forbræcon     billa ecgum,
and þurh hleoðorcyme,     herige genamon
710beorhte frætwe.     Ða hie tempel strudon,
Salomanes seld,     swiðe gulpon.
Ða wearð bliðemod     burga aldor,
gealp gramlice     gode on andan,
cwæð þæt his hergas     hyrran wæron
715and mihtigran     mannum to friðe
þonne Israela     ece drihten.
Him þæt tacen wearð     þær he to starude,
egeslic for eorlum     innan healle,
þæt he for leodum     ligeword gecwæð,
720þa þær in egesan     engel drihtnes
let his hand cuman     in þæt hea seld,
wrat þa in wage     worda gerynu,
baswe bocstafas,     burhsittendum.
Ða wearð folctoga     forht on mode,
725acul for þam egesan.     Geseah he engles hand
in sele writan     Sennera wite.
Þæt gyddedon     gumena mænigeo,
hæleð in healle,     hwæt seo hand write
to þam beacne     burhsittendum.
730Werede comon     on þæt wundor seon.
Sohton þa swiðe     in sefan gehydum,
hwæt seo hand write     haliges gastes.
Ne mihton arædan     runcræftige men
engles ærendbec,     æðelinga cyn,
735oðþæt Daniel com,     drihtne gecoren,
snotor and soðfæst,     in þæt seld gangan.
Ðam wæs on gaste     godes cræft micel,
to þam ic georne gefrægn     gyfum ceapian
burhge weardas     þæt he him bocstafas
740arædde and arehte,     hwæt seo run bude.
Him æcræftig     andswarode,
godes spelboda,     gleaw geðances:
"No ic wið feohsceattum     ofer folc bere
drihtnes domas,     ne ðe dugeðe can,
745ac þe unceapunga     orlæg secge,
worda gerynu,     þa þu wendan ne miht.
Þu for anmedlan     in æht bere
huslfatu halegu,     on hand werum.
On þam ge deoflu     drincan ongunnon,
750ða ær Israela     in æ hæfdon
æt godes earce,     oðþæt hie gylp beswac,
windruncen gewit,     swa þe wurðan sceal.
No þæt þin aldor     æfre wolde
godes goldfatu     in gylp beran,
755ne ðy hraðor hremde,     ðeah ðe here brohte
Israela gestreon     in his æhte geweald,
ac þæt oftor gecwæð     aldor ðeoda
soðum wordum     ofer sin mægen,
siððan him wuldres weard     wundor gecyðde,
760þæt he wære ana     ealra gesceafta
drihten and waldend,     se him dom forgeaf,
unscyndne blæd     eorðan rices,
and þu lignest nu     þæt sie lifgende,
se ofer deoflum     dugeþum wealdeð."